---

 

Hasta Haklarinin Amaçlari

• Hasta haklari, esas olarak insan hak ve degerlerini saglik hizmetlerine de uygulamaktir. Hasta haklarinin gelistirilmesinin temel amaci, saglik hizmetlerinden yararlanan kisileri desteklemek, güçlendirmek ve böylelikle hizmet kalitesini gelistirmektir.

• Hastalara saglik hizmetlerinden tam yararlanma konusunda yardim etmek

• Hasta-Saglik çalisani iliskisini desteklemek ve gelistirmek,

• Hastalarin saglik hizmeti süresince aktif katilimini kolaylastirmak,

• Hasta egitimini genel bir uygulama haline getirerek saglik hizmeti etkinligini arttirmak,

• Saglik hizmeti alan, sunan ve aracilik eden kisi ve kurumlar arasinda isbirligi ve iletisim firsatlari yaratmak, var olanlari güçlendirmek,

•  Hasta-hekim iliskisinin isbirligi temeline dayandirilmasini saglamak, böylelikle daha etkin ve güvenilir bir model olusturmak,

•  Hasta haklariyla ilgili basvuru mekanizmalari olusturarak saglik hizmeti ortaminda iç kontrol saglamak.

  Hasta ve Yakinlarinin haklari

• Saglik hizmeti alan hastalar ve yakinlari irk, renk, din, dil, cinsiyet, ulusal köken sakatlik, cinsel egitim, felsefi inanç, ekonomik ve sosyal durum, ödeme kaynagi ayrimi yapilmadan tibbi bakim ve tedavi alma hakkina sahiptir.

• Hangi nedenle olursa olsun hastanin yasama hakkindan vazgeçilemez, kendi istegi bile olsa kimsenin yasamina son verilemez.

• Saglik hizmeti alan hastalar ve yakinlari kültürel, dinsel ve sosyal degerlerine saygili, onurunu, güvenligini ve huzurunu koruyan, rahat bir ortamda tibbi bakim ve tedavi alma hakkina sahiptir.

• Saglik personeli bakim hizmeti verirken hastalarin deger, inanç ve kararlarini yargilayici küçümseyici ifadeler kullanamaz.

• Hastanin inancini temsil eden bir din görevlisi ile görüsmek istemesi durumunda saglik kurumu yardimci olacaktir.

• Saglik hizmeti alan hastalar ve yakinlari saglik durumlari ile ilgili yararlanabilecekleri hizmet ve olanaklari, yardim alabilecekleri kisi ve kurumlari tanima ve bilgilendirilmis seçim yapabilme hakkina sahiptir.
  
  
• Saglik hizmeti alan hastalar ve yakinlari hastaligin tanisi, var olan tedavi seçenekleri ve basari olasiliklari, tedavinin maliyeti, hastaligin seyri, olasi komplikasyonlari hakkinda bilgi alma ve tedavisiyle ilgili kararlara katilma hakkina sahiptir.

• Hastalarin agrisinin dogru degerlendirilmesi ve tedavi konusunda titizlik gösterilir. Hastalarin yakinma ve agrilarinin uygun bir yöntemle ve zamanlamayla giderilmesi önceliklidir.

• Saglik hizmeti alan hastalar ve yakinlari tibbi bakim ve tedavi ile ilgili olarak bilgilendirildikten sonra önerilen tedaviyi kabul ya da reddetme ve kendi belirledigi çerçevede hizmet alma hakkina sahiptir.

• Önerilen tedaviyi reddeden hastalar, kurumun diger bakim ve tedavi olanaklarindan yoksun birakilamaz.

• Saglik görevlileri hastanin tercihleriyle çelismeyecek bakim ve tedavi yolunu bulmak için hasta ve yakinlariyla isbirligi yapar.

• Hasta bakim ve tedavisi görsel ve isitsel gizlilik saglayacak sekilde düzenlenmis ortamlarda yapilir.Tibben sakincasi yoksa hasta yaninda bir yakininin bulunmasina izin verilir. Bakim ve tedaviyle ilgisi olmayan kisiler tibbi girisimler sirasinda hastanin yaninda bulunamaz.

• Saglik hizmeti alan hastalar ve yakinlari yasalarla uyumlu olmak üzere, her türlü muayene bakim, tedavi ve islemin gizlilige uygun bir ortamda gerçeklestirilecegine, tibbi bilgilerinin gizli kalacagina güvenebilme hakkina sahiptir.

• Ölüm hasta bilgilerinin gizliligini ortadan kaldirmaz.

• Saglik hizmeti alan hastalar ve yakinlari yasalarla uyumlu olmak üzere, tibbi durumuna ait kayitlari inceleyebilme ve isteme hakkina sahiptir.

• Kurum çalisanlari hasta bilgilerinin hasta odasinda ya da ziyaretçilere açik yerlerde bulundurmaz, hasta ile ilgili tartismalari halka açik yerlerde yapmaz.

• Yetkisi olan çalisanlar disindaki kisilerin hasta kayitlarina ulasmasini engelleyen güvenlik sistemleri bulunmaktadir.Saglik hizmeti sunulan hastalar ve yakinlari saglik bakimlariyla dogrudan ilgili tüm kisilerin görev ve ünvanlarini ögrenme ve olanakli ise seçme hakkina sahiptir.

• Saglik hizmeti alan hastalar ve yakinlari verilen saglik hizmetinden gerektigi sürece yararlanma, izlem süreci hakkinda bilgilendirme, alinacak kararlara katilma ve anlama hakkina sahiptir.

• Hastalarin acil durumlarda hekime ulasabilme hakki vardir.

• Yatarak tibbi bakim hizmeti alan saglik hizmeti alan hastalar ve yakinlari acil durumlarda bakimlariyla dogrudan sorumlu olan hekime ulasabilme hakkina sahiptir.

• Saglik hizmeti alan hastalar ve yakinlari bir arastirmaya katilimlari söz konusu oldugunda, arastirma hakkinda ayrintili bilgi alma ve istemiyorlarsa arastirmada yer almayi reddetme hakkina sahiptir.

• Arastirma ve egitim amaçli çalismalarda hastanin kimlik bilgileri hastanin izni olmadan açiklanamaz.
  

Kaynak:
Avrupa Hasta Haklari Bildirgesi (Amsterdam, 1994),
Dünya Tabipleri Birligi Hasta Haklari Bildirgesi (Bali, 1995),
T.C. Saglik Bakanligi Hasta Haklari Yönetmeligi (Resmi Gazete, 1998)